HABERLER
  • Brent petrolün varili 64,54 dolar
  • Halkbank EPGİS üyeleri için POS komisyon oranlarını güncelledi
  • OPEC+ grubunun Bakanlar İzleme Komitesi (JMMC), üretim politikasını görüşmek üze
  • OPEC+ grubunun arz-talep dengesini yönetme kabiliyeti bir kez daha sınanacak
  • Brent petrolün varili 62,91 dolar
  • EPDK, akaryakıta gizli zam yapan şirketler hakkında inceleme başlattı
  • Lisans işlemlerine vergi borcu kriteri
  • Bazı akaryakıt şirketlerinin depolama ve iletim tarifelerinde değişikliğe gidild
  • Brent petrolün varili 62,92 dolar
  • Akaryakıt Ürünlerinde ÖTV Düzenlemesi
  • Shell: Küresel LNG ticareti büyümeye devam ediyor
  • ΄Silici 2΄ operasyonu
Haber
Akaryakıta ‘silici’ yetmez…

08:55 | 18.Ocak.2021

Geçen hafta köşemde, “Akaryakıt dağıtım şirketi mi, sahte fatura üretim merkezi mi?” başlıklı yazımı okumuştunuz. Yazımın yayımından 5 gün sonra, sektör ile ilgili akaryakıta bağlı vergi kaçakçılığı ve nitelikli dolandırıcılık yapan suç örgütüne yönelik, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Denetim Kurulu iş birliğiyle bir operasyon yapıldı ve kamuoyuna operasyonun adının “Silici” olduğu açıklandı.

Operasyon kapsamında 170 akaryakıt istasyonu, 23 akaryakıt dağıtıcı firması, bir istasyon teknik destek firması, 2 otomasyon yazılım firması ve bağlı bir şubesi olmak üzere, 242 noktada vergi müfettişleri ile gelir uzmanlarının katılımıyla yapılan aramalarda; mali belgelere, bilgisayar ve cep telefonu gibi dijital materyallere el konuldu.

GÖZ BOYAMA OPERASYONU MU?

Akaryakıt istasyonları otomasyon sistemlerine müdahale ile satış rakamlarını sildiriyorlarsa (608 milyon litrelik satışın silindiği iddia ediliyor) bunun ortaya çıkartılmasının en kolay yolu; o istasyonlara gidip “fiili envanter“ yapmaktır. Fiili envanter tutanağı düzenlenir, sonrasında “kaydi envanter” bilgileri ile fiili durum karşılaştırılır. Satıldığı halde belgesi düzenlenmeyen, dolayısıyla vergi ziyaına neden olunan durum varsa; cezalı kurumlar ve Katma Değer Vergisi tarhiyatı yapılır.

Zaten 170 istasyonda mal sayımı yapılarak, fiili envanter tutanağı düzenlendi. şimdi vergi müfettişleri, aramalı yapılan bu incelemelere başlayıp, 3 ay içinde vergi inceleme raporlarını düzenleyeceklerdir. Ülkemizde, vergi inceleme oranı %1.45 olunca; mükellefler çok kolay ortaya çıkartılabilen bir yola başvurmuşlar.

Bana göre bu işlemi yapmanın, Rus ruletinden farkı yok. Vergi Denetim Kurulu bünyesinde 8.500 vergi müfettişi var. Türkiye‘de toplam 13.089 akaryakıt istasyonu olduğu dikkate alındığında; yılın belli dönemlerinde bu istasyonların hepsinde belirli zaman aralıkları ile fiili envanter, yani mal sayımı yapılsa, “silici” adı verilen operasyona gerek kalmayacaktı. Kaldı ki, bu operasyon son üç yılda aynı konu ile ilgili yapılan, ikinci operasyon.

Yıllık 230 milyar liralık parasal büyüklüğe sahip akaryakıt sektöründe; parasal değeri 3.6 milyar TL olan bir operasyon, akaryakıt sektöründeki en büyük operasyon olamaz. Ayrıca, 13.089 akaryakıt istasyonunun olduğu bir ülkede; 170 akaryakıt istasyonuna bu tür bir operasyon yaparak, sorunları çözmenin de mümkün olmadığını kabul etmemiz gerekir.

 YANIT BEKLEYEN SORULAR…

Geçen haftaki yazımda, tamamı ithal olan akaryakıtın dağıtım şirketleri safhasında; akaryakıtın faturasının inşaat ve maden şirketlerine satıldığı, akaryakıtın ise belgesiz olarak akaryakıt istasyonlarına verildiği tespitini yapmıştım. Şimdi sektörün sorunlarının çözümü için, yanıt bekleyen sorularımı sıralıyorum:

1-EPDK 2019 Yıllık Raporu΄na göre; ilk on dağıtım firması toplam pazarın %82΄sini paylaştığına göre, bu dağıtım firmalarından hangileri kanunda tanımlaması olmayan “toptancı bayiler” aracılığı ile tamamı ithal olan akaryakıtı, spot satışlarla faturasız hale getirmektedir?

2-Bu ilk on dağıtım firmasının ve onlara bağlı çalışan toptancı bayilerin, fatura sattığı iddia edilen inşaat ve madencilik şirketlerini de içine alan kapsamlı bir vergi incelemesi neden yapılmıyor?

3-Akaryakıt dağıtım şirketlerinin yüksek ciroları sayesinde Türk bankacılık sisteminden kullandıkları kredilerin büyüklüğü ne kadardır? Krediye çabuk ulaşan dağıtım şirketlerinin, faktoring şirketleri kurmaları ya da aldıkları kredileri yurtdışına göndermeleri sizi rahatsız etmiyor mu?

4-Dağıtım şirketlerinin bayilerine vadeli akaryakıt karşılığında uyguladıkları yüksek faiz oranı ve temerrüt halinde uygulanan fahiş temerrüt faizleri nedeniyle, sektörün “sıvı para tefeciliği” sistemine dönüşmesini engellemeyi düşünüyor musunuz?

5-EPDK, 7164 sayılı Kanun΄un 30΄uncu maddesi ile Petrol Piyasası Kanunu΄nun üçüncü maddesine 28 Şubat 2019 tarihinde eklenen düzenleme ile kendisine verilen ilave “teminat mektubu isteme” yetkisini neden kullanmıyor?

Neler yapılmalı?

Devlet, akaryakıt ürünlerinin tamamen ithal olması ve ithalat sırasında Özel Tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi΄nin tamamen tahsil edilmesi nedeniyle; daha sonraki safhalarda akaryakıtın faturasının inşaat ve maden şirketlerine, faturasız akaryakıtın ise akaryakıt istasyonlarına satılmasına, şimdiye kadar kayıtsız kaldı. Kayıtsız kalınan işlemler, piyasada rekabeti bozucu etkilerinin yanında, çok ciddi vergi kayıp ve kaçağına neden olmaktadır.

EPDK, dağıtım lisansını bu kadar kolay vermemeli ve yetkisini kullanıp ilave teminat mektubu almalıdır. Otomasyon işinin çok ciddiye alınması ve bu alanda yetkilendirilen şirketlerin çok ciddi bir elemeden sonra yetkilendirilmesi gerekmektedir.

İşin vergi boyutunu çözmek, Vergi Denetim Kurulu΄na kalıyor. Kurulda mevcut 8.500 vergi müfettişi ile çok yoğun incelemelerle kısa sürede çözüme ulaşmak mümkündür. Benim önerim; 2 bin vergi müfettişinin, bu sektörde 1 yıl süre ile “incelemeler, işyerinde yapılmak kaydı” ile görevlendirilmesidir. En tepeden en aşağıya kadar sektör denetlenmeli, vergi kayıp ve kaçağı ortadan kaldırılmalıdır

Kaynak   Sözcü / NedimTÜRKMEN

HABER ARŞİVİ

Aylara Göre Haber Sayıları: Haberleri görmek için sayıların üzerine tıklayın.

Yıllar Oca. Şub. Mar. Nis. May. Haz. Tem. Ağu. Eyl. Eki. Kas. Ara.
2021 34 41 9 0 0 0 0 0 0 0 0 0
2020 13 7 28 71 51 38 27 14 29 32 41 43
2019 26 25 25 18 15 27 15 22 24 21 17 20
2018 17 30 22 13 32 19 20 19 41 43 46 37
2017 23 17 34 17 23 29 27 27 24 31 28 27
2016 23 34 21 41 27 29 7 25 13 27 26 26
2015 18 19 30 25 5 23 21 29 13 21 8 30
2014 18 13 21 19 18 13 9 15 9 11 22 23
2013 20 16 23 24 22 29 22 20 17 20 18 23
2012 22 34 49 30 24 27 26 23 13 17 9 25
2011 9 6 11 12 8 18 18 8 4 11 18 16
2010 14 14 15 10 8 7 14 5 12 4 7 26
2009 16 23 23 17 26 41 51 38 17 28 31 23
2008 3 5 3 2 2 8 7 11 8 17 28 15
Haber Tarih Aralığı: 2021 - 3. ay